Dava açma ehliyeti bulunan vatandaşlarımız kendi davalarını açabilir ve davalarını takip edebilirler ancak Avukatlık Kanunu md.35/3’te anonim şirketler ve yapı kooperatifleri açısından istisnai hüküm düzenlenmiştir.

Kanuni Düzenleme ve Emsal Karar

Avukatlık Kanunu md.35/3: ‘’… Ancak, Türk Ticaret Kanununun 272 nci maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Bu fıkra hükmüne aykırı davranan kuruluşlara Cumhuriyet savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin iki aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilir.’’

Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2019/23946 E. ve 2019/8881 K. sayılı kararı: ‘’ dosya kapsamına göre, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca anılan şirket tarafından bahse konu düzenlemeler uyarınca sözleşmeli avukat bulundurulmadığından bahisle söz konusu idarî yaptırım kararı uygulanmış ise de; adı geçen firmanın CBS göndermiş olduğu cevabî yazı ekinde

1-) Avukatlar ... ve ...'a dava vb. hukuk işlerinin takibi için verilen vekâletname suretlerinin ibraz edildiğinin anlaşılması karşısında, söz konusu vekâletnamelerin düzenlendikten sonra şirket tarafından avukatlara serbest meslek makbuzuyla ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılıp, serbest meslek makbuzu var ise makbuzlarda belirtilen şekilde avukatlara ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda şirket muhasebe kayıtlarının incelenmesi suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde,

2-) Kabul ve uygulamaya göre de, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20. maddesinde yer alan "(1) Soruşturma zamanaşımının dolması halinde kabahatten dolayı kişi hakkında idarî para cezasına karar verilemez. (2) Soruşturma zamanaşımı süresi;

a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde beş,

b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört

c) Ellibin Türk Lirasından az idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç yıldır......." şeklindeki hüküm nazara alındığında, somut dosya kapsamına göre kabahatli firma hakkında 23.03.2009 ile 04.10.2016 tarihleri arasına ilişkin sözleşmeli avukat bulundurma zorunluluğuna uymadığından bahisle idari yaptırım kararı uygulandığı, anılan idari para cezasının kabahatli şirketin sözleşmeli avukat tayin etmediği her ay için belirlenmesi gerektiği ve uygulanan idari para cezalarının miktarları da dikkate alındığında, kabahatli hakkındaki 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013 yıllarının tamamı ile 2014 yılı Şubat ayına kadar olan idari para cezalarının 5326 sayılı Kanun'un 20/2-c maddesi gereğince soruşturma zaman aşımına uğradığı, 2014 yılı Şubat ayından sonraki zaman dilimine ilişkin idari para cezalarının ise zaman aşımına uğramadığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden,...K.Y. BOZULMASINA...’’

Zorunluluğa Tabi Olan Şirket ve Kooperatifler

Avukatlık Kanunu’nda yer alan Kooperatifler açısından hem yapı kooperatifi olması hemde üye sayısı 100 (yüz) veya daha fazla olması halinde sözleşmeli olarak avukat bulundurmak zorundadırlar.

TTK md.332: ‘’Tamamı esas sözleşmede taahhüt edilmiş bulunan sermayeyi ifade eden esas sermaye ellibin Türk Lirasından ve sermayenin artırılmasında yönetim kuruluna tanınmış yetki tavanını gösteren kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi yüzbin Türk Lirasından aşağı olamaz. Bu en az sermaye tutarı Cumhurbaşkanınca artırılabilir.’’ İşbu düzenlemede yer alan 50.000,00 TL ibaresi 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 250.000,00 TL’ye yükseltilmiştir.

Şirketler açısından ise limited ve adi şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu bulunmamakla birlikte yukarıda alıntı yapılan kanun maddesi ve açıklama gereğince, 2024 yılı için esas sermayesinin 250.000,00 TL’nin beş katı olan yani 1.250.000,00 TL’den fazla olan anonim şirketler sözleşmeli olarak avukat bulundurmak zorundadırlar.

Uygulanacak Olan Ceza Miktarı

Avukat bulundurma zorunluluğuna tabii olan şirket ve kooperatiflerin avukat bulundurmaması halinde, Cumhuriyet Savcısı tarafından avukat tayin edilmeyen her ay için brüt asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. 2024 yılı için brüt asgari ücretin 20.002,50 TL olduğu dikkate alınması halinde, avukat bulundurulmayan her ay için 40.005,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.