İş Güvencesi
İş güvencesi, kanunda sayılan şartları sağlayan işverenlerin, zayıf konumda olan işçileri keyfi olarak işten çıkarmasını engellenmesi amacıyla, İş Kanunu ile düzenlenen enstrümandır.
Kanuni Dayanak ve Emsal Kararlar
İş Kanunu md.18/1: ‘’Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.’’
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2017/11184 E. ve 2018/4781 K. sayılı kararı: ‘’ Davacı işçinin, iş güvencesi tazminatının miktarı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur. Davalı iş yerinde otuz işçi bulunmaması sebebiyle 4857 sayılı Kanun'un 17. ve 18. maddelerine göre davacı iş güvencesi hükümlerinden faydalanamamaktadır. Davacı iş güvencesi şartlarından faydalanmış olsaydı, 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca kıdem süresine göre, beş aylık ücret tutarında tazminat es miktarına hak kazanacak idi. İş güvencesinden yararlanamayan davacı yönünden de ancak iş güvencesinden yararlanan işçiler kadar davacı işçinin son ücreti üzerinden hesaplanacak iş güvencesi tazminatı miktarı ile sınırlı olarak iş güvencesi tazminatının kabul edilmesi gerekirken mahkemece yasal kıdem tazminat tavan tutarının 8 katı olarak hesaplanan miktarın hüküm altına alınmış olması hatalı olduğundan bozmayı gerektirmiştir.’’
Şartları
1)İşveren bünyesinde 30 (otuz) veya daha fazla işçi çalışması,
2)İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması,
3)İşçinin en az 6 (altı) aylık kıdemi bulunması,
4)İşçi, işveren vekili veya yardımcısı olmaması gerekir,
5)İşçinin işe alma ve işten çıkarma yetkisine sahip olmaması gerekir.
İş Güvencesine Sahip İşçinin, İş Akdinin Feshedilmesi
İş güvencesine ilişkin şartları sağlayan bir işçinin, iş akdinin feshedilebilmesi için işverenin haklı bir nedene dayanması gerekmektedir. İşçinin davranış ve performansından kaynaklı olarak işten çıkarılması durumu söz konusu ise yazılı olarak savunmasının alınması gerekmektedir. Son olarak işçinin, fesih bildirimi yazılı olarak yapılması gerekmektedir.
İş Güvencesinin Sağladığı Haklar
İş güvencesine sahip bir işçinin, iş akdinin feshedilmesi halinde işçi, işe iade davası, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatı davalarını açabilme hakkını sağlamaktadır. İşçinin işe iade davasını kazanması ve işe başlatılması yönünde başvuru yaptıktan sonra işverence işe başlatılmaması halinde en az 4 en fazla 8 ay çıplak ücret üzerinden hesaplanacak tazminata ve işçiye en fazla 4 ay üzerinden hesaplanmak üzere boşta geçen süre tazminatına hak kazanır.